Wat je niet wil in je carrière

Iedere maand interviewen we professionals met een bijzonder verhaal waaruit blijkt hoe iemand richting heeft gegeven aan zijn/haar leven.

Lees hier het interview met Kirsten Nelis, door Guy Wijnen

Van accountant naar burn-out en stress awarenss coach

Ik heb een aantal jaar bij KPMG gewerkt als accountant. Toen ben ik 7 jaar geleden, na mijn burn-out, eindelijk gaan kijken naar ‘wat ik echt zelf wil’. Het voelde voor mij zo duidelijk dat ik niet meer dat werk wilde doen. Dus toen heb ik het roer helemaal omgegooid en stukje bij beetje ben ik er uitgekomen. Ik ben opleidingen gaan volgen, mij laten omscholen, en nu ben ik burn-out coach en stress awareness trainer bij bedrijven. Nu doe ik iets wat ik echt mega leuk vind, waar ik ook heel goed in ben, en waar ik wel energie van krijg. Ik coach mensen 1-op-1 en ik geef trainingen binnen bedrijven ter preventie. En dat is hard nodig!

Wat is een burn-out?

Wat ik vaak als metafoor gebruik is dat je van een soort helling afglijdt. Bij overspannenheid zit je nog op de helling. Aan het einde van de helling is een hele steile klif, en dan ineens val je eraf, dan lig je in het ravijn en dat is burn-out. Met andere woorden: je hebt geen energie meer, je bent opgebrand, echt letterlijk opgebrand, maar ook niet meer in staat om je batterij op te laden.

Hoe was het 7 jaar geleden, was burn-out toen ook zo veelvoorkomend?

Nee, niet dat ik weet. Volgens mij was 7 jaar geleden sowieso nog voor de crisis. Dus toen zijn mensen denk ik wel heel lang op hun plek blijven zitten. Toentertijd ging het gewoon wel goed. Het was wel iets minder ruim dan de jaren ervoor, want toen kon het echt niet op. Maar ik was in ieder geval voor zover ik weet wel een van de eerste van mijn afdeling. Ik had het nooit echt meegekregen wat het nou precies was. Want ja, ik was gewoon heel hard aan het werk, dus ik had er ook niet zo veel tijd voor.

Hard werken

Nou in die tijd… ja hoeveel werkte ik? Op een gegeven moment heb ik eens teruggekeken en toen heb ik vijf maanden lang tussen de vijftig en zestig uur gewerkt. Dat waren dan de uren die ik heb geschreven. Want je hebt ook nog reistijd en misschien de uren die je niet helemaal kan schrijven. Gemiddeld misschien wel rond de zestig uur, vijf maanden lang. En dat was eigenlijk in een periode wat rustiger zou moeten zijn. En dat was het niet.

Wat merk je vóór een burn-out?

Het voorstadium van burn-out is overspannenheid. Je gaat van stress – dan presteer je beter, dan gaat het nog wel goed – naar de fase van de chronische stress. Op dat moment ga je allemaal klachten ontwikkelen. Fysiek klachten, je gaat merken dat je hoofd misschien ietsje minder goed werkt, misschien veranderingen in emotie, en veranderingen in gedrag. Je herstelt nog wel, maar niet volledig. En dan kom je in een eerste dip terecht, en dat is overspannenheid. En dan kom je op een punt dat het eigenlijk niet meer gaat. Dat je nog wel de energie hebt om dingen te doen, maar het gaat eigenlijk niet meer.

Hoe je in een burn-out terecht komt

Wat je op dat punt ziet, is dat mensen een paar weken vrij nemen, en daarna toch gewoon weer doorgaan op de manier waarop ze het daarvoor deden. En daar ligt echt een gevaar. Dat mensen halve dagen nog doorgaan, maar niet iets anders aanpakken. En dan gaan ze door, en dan komen ze uiteindelijk in een burn-out terecht. Dan ineens kan je elastiekje breken, en dan kan gewoon het licht uitgaan.

En hoe ging dat bij jou?

Mijn punt van overspannenheid was in november 2010. Ik had het daarvoor echt mega druk gehad. Alles wat belangrijk voor mij is. Leuke dingen doen met vrienden, en gezond eten, voldoende slapen, ontspanning, sporten, dat deed ik echt vrij weinig meer. En toen had ik weer wat rustiger, want een aantal weken later zou ik op vakantie gaan. Ik moest nog wat dingen afronden, maar ik zag het gewoon niet meer. Wat objectief gezien best wel weinig was en wat ik makkelijker zou kunnen doen, maar ik zag gewoon niet meer hoe. Ik wist het gewoon echt niet meer. Ik wist niet waar ik moest beginnen… Wat ik moest doen wist ik dan wel, maar niet hoe.

M’n hoofd stopte met werken

M’n hoofd is gewoon gestopt. M’n hersenen zijn uitgegaan. Ik kon nog boodschappen doen, maar ik kon gewoon niet meer nadenken. Toen heb ik m’n performance manager opgebeld en verteld dat het me allemaal een beetje te veel  is geworden. Toen ben ik er 7 weken uit geweest. Heel veel uitgerust, geslapen, gewandeld. M’n geheugen was toen wel heel slecht, maar fysiek ging het nog wel oké.

Toen kon ik niks meer

Na 7 weken kwam ik op kantoor en toen was ineens m’n hele energie weg. Fysiek gewoon helemaal leeg. Ken je dat gevoel dat je mega brak bent en dat je geen stap kunt verzetten? Dat gevoel. Dat je zo intens moe bent dat je gewoon bijna niet meer kan praten. Dat je niet meer kan nadenken, dat je letterlijk niet meer kan functioneren. En dat punt kan ineens daar zijn. Je kan ’s morgens opstaan en dan ineens op dat punt zitten, dan breekt letterlijk je elastiekje.

Wat waren de symptomen die je vooraf had kunnen opmerken?

Wat het lichaam, en ook mijn lichaam, doet is lichamelijk klachten ontwikkelen. Ik had bijvoorbeeld last van m’n onderrug. Wat ik eigenlijk nooit had. Ik kreeg last van hoofdpijn, waar ik nooit last van had. Ik was vaker een beetje ziekig, verminderde weerstand, ik was sneller prikkelbaar. Ja emotioneler, dat soort dingen, dus heel veel fysieke klachten… buikpijn, rugpijn, nekpijn schouderpijn, dat had ik niet allemaal, maar dat zijn wel dingen die kunnen gebeuren. Oogpijn; dingen letterlijk niet meer kunnen zien. Black-out. Dat zit op het fysiek vlak

En op het mentale vlak?

Ja ook. Vergeetachtigheid, dingen niet kunnen onthouden. Niet op woorden kunnen komen. Dingen niet kunnen overzien, niet kunnen relativeren. Dat is mentaal. En dan heb je de gedragskant. Je ziet dat mensen bijvoorbeeld meer koffie gaan drinken of meer gaan roken. Ze gaan zich terugtrekken. Mensen worden emotioneler, huilen, boosheid, angsten, alles wordt groter. En in die periode van overspannenheid tot burn-out worden er steeds meer klachten ontwikkeld.

Het ultieme redmiddel

Je lichaam is mega slim. Die ontwikkelt net zo lang klachten totdat je er wel naar luistert. Een burn-out dat letterlijk je elastiekje breekt, dat is het ultieme redmiddel van je lichaam om te zeggen tot hier en niet verder. Ik ga gewoon uit, dikke doei!

Waarom ging je toch door?

In de periode ervoor had ik het niet echt door. Toen dacht ik ja ik moet zo lang zitten… het is niet zo gek dat ik last heb van m’n rug. De tafel staat niet goed afgesteld. Hoofdpijn… ja ik heb gewoon een beetje weinig geslapen, logisch dat ik hoofdpijn heb. Ik hoor wel eens verhalen van mensen die gewoon elke dag paracetamol nemen, moeten nemen, omdat ze last hebben van hoofdpijn, en dat niet aan de stress wijden. Mensen die standaard een pakje paracetamol in hun tas hebben dan denk ik jeetje dat is toch niet normaal! Alles om maar door te kunnen gaan.

Doorgaan is dat wat er van je gevraagd wordt?

Nou wat ze van zichzelf vragen met name. Vaak is het zo dat mensen die in een burn-out raken die hebben ook een bepaald karakterprofiel. Het zijn mensen die zich verantwoordelijk voelen, perfectionistisch zijn, loyaal, grenzen moeilijk aangeven, al helemaal geen nee zeggen. Vaak ook enthousiast, dus vaak veel willen doen. Maar dat ze eigenlijk die interne lat nog hoger leggen dan dat van hun gevraagd wordt. En als je vervolgens zo iemand in een cultuur en organisatie zet waar heel veel van ze gevraagd wordt, maar waar eigenlijk ook van ze verwacht wordt dat ze zelf op de rem trappen, dat is een dodelijke combinatie.

Het duurt heel lang om je batterij op te laden

Je bent een soort luie batterij, die kun je eindeloos aan het infuus leggen, maar er komt niks bij. Er is ook wel onderzoek naar gedaan dat je letterlijk hersenschade oploopt. Dat komt omdat je eigenlijk alle energie gaat naar je spieren toe, want vanuit de oertijd hebben we een vlucht of vriezen reactie. Als je een leeuw ziet, ren je weg. Een schrikreactie, het enige wat je nodig hebt om te overleven is wegrennen. Dus alle energie gaat naar de organen en naar de spieren toe die het nodig hebben. Om weg te kunnen rennen. En daarna ga je in een grot uitrusten en dan kom je weer bij. Maar dat uitrusten dat doen we niet meer.

Opgebrand

De energie gaat niet meer naar je hersenen toe, maar je hersenen hebben wel een kwart van de energie per dag nodig. Die verbranden 500 kilocalorieën per dag. Dus je kan je voorstellen dat als je brein niet voldoende brandstof krijgt, het afsterft. Dat is mijn eigen theorie erover, maar ik geloof wel dat het onderbouwd is.

Hoe ging het herstel?

Dat kostte heel veel tijd. Ik heb echt heel veel moeten leren over hoe ik de dingen doe. En sowieso heel veel moeten slapen. Ik had een slaapschuld. Je hebt zo lang op je batterij en je reservebatterij gefunctioneerd dat je gewoon op bent. Dus je moet bijslapen. Heel veel bijslapen. Om je batterij weer wat op te laden, dus dat is één. Oneindig slapen. En bewustzijn krijgen over hoe ik de dingen doe, en de dingen vervolgens anders gaan aanpakken. En als ik weer over mijn grens heen ging, dan had ik meteen weer hoofdpijn of dan was ik meteen heel moe. Ik moest wel… m’n lichaam was heel gevoelig geworden. Was er stress, nou dan ging ik wel weer uit, dan kreeg ik hoofdpijn, werd vermoeid… Na die tijd is m’n geheugen weer beter geworden, is m’n energie weer gaan opbouwen. Dat heeft heel lang geduurd.

Over m’n grenzen heen geknald en niet gedaan wat bij me past

De reden waarom mensen een burn-out krijgen is tweeledig. Ze pakken dingen niet op een goede manier aan. Als in ze gaan door, en in hoe ze het doen gaan ze over hun eigen grenzen heen. En twee is dat ze dingen doen waar ze niet blij van worden. Dat je niet echt je hart volgt en niet echt je passie volgt. Ik heb jarenlang over m’n grenzen heen geknald, en ik deed niet wat bij me past. En gewoon veel te veel gewerkt. Veel te weinig dingen gedaan waar ik blij van word.

Ongezond werk

Je kunt op verschillende manieren werken. Je kan op een manier werken die gezond voor je is. Even heel gechargeerd gezegd. Je werkt van negen tot vijf, je trekt de deur dicht, je gaat naar huis en laat alles los. Als je dat kan natuurlijk… of je werkt op een manier dat je van zeven uur ’s morgens tot acht uur ’s avonds werkt. Vervolgens naar huis rent, een magnetronmaaltijd erin gooit, want je hebt veel te veel honger om nog een uur te moeten koken. En weet je vervolgens lig je uitgeblust op de bank en dat is je dag.

En hoe is die omslag gegaan, wist jij waar je blij van wordt?

Ik had echt geen idee wat ik moest gaan doen. Maar ik had wel altijd heel veel interesse in mensen. Ik zat altijd het liefst aan de bar te praten over het leven. En op basis van alles wat ik heb gevolgd aan opleiding en trainingen kwam ik er gewoon achter dat daar een heel groot talent van mij ligt. Met mensen omgaan, praten, ze inzichten geven, ze sturen naar waar ze wel blij van worden. En daar krijg ik gewoon heel veel energie van. Weet je, diep van binnen weet iedereen het wel, maar het moet wel gewoon een beetje aan de oppervlakte komen.

Hoe is het balletje gaan rollen?

Begin 2012 volgde ik een online training met 3000 deelnemers waarin je in 30 dagen elke dag een mail kreeg met een opdracht om te doen op weg naar je droombaan. Dat gaf me zoveel inspiratie, en in een week werd ons gevraagd om met de mensen die bij jou in de buurt wonen om elkaar daadwerkelijk te gaan ontmoeten. Ik heb toen het initiatief genomen om hier in de buurt een event aan te maken en de mensen die wilde konden komen. Daar zijn toen 30 mensen op afgekomen, en dat was zo leuk hebben georganiseerd dat we de week erna weer een avond. En toen heb ik zelf een oefening bedacht – op basis van alles wat ik had geleerd – om tot een kern te komen van wat is nou echt belangrijk voor je in je droombaan. Ik zag in die club hoe bij mensen werden en hoeveel nieuwe dingen mensen leerden, hoeveel energie het gaf. En het ging me zo makkelijk af, ik vond het zo leuk om te doen. Dit is gewoon iets wat echt een talent van mij is.

Ik had natuurlijk nog helemaal niet zo veel energie om überhaupt met mensen te spreken. Ik had nog m’n handen vol aan mezelf. Maar toen heb ik uiteindelijk in de zomer van 2014 een training gegeven voor mensen die stress hebben of in een burn-out zaten. Dat heette innerlijk leiderschap bij stress of burn-out. Vijf vrijdagmiddagen waren dat. En toen heb ik voor het eerst al m’n kennis en kunde gedeeld in een pilot. En dat was zo gaaf. Ik dacht ik vind dit zo leuk hier ga ik op verder. En toen kreeg ik van een van de deelnemers de vraag of ik haar ook kon coachen. Toen heb ik dat gedaan en in het najaar van 2014 ben ik met een coaching opleiding begonnen. En zo is het balletje gaan rollen.

Van KPMG naar fulltime training & coaching

Ja ik kan intussen zeggen dat m’n bedrijf super succesvol is, en dat ik heel veel leuke klanten heb. Ik heb nu ook een opdracht bij BINCKBANK lopen, daar mag ik alle medewerkers gaan trainen. Dus dat is echt super. Ik heb veel leuke coach klanten en ik ben bezig om online m’n programma aan te bieden om meer mensen te kunnen bereiken. Er mogen altijd nieuwe klanten bij natuurlijk, maar het loopt heel erg goed.

Wat raad je afgestudeerden aan?

Als mensen zijn afgestudeerd dan zijn ze meestal twee- vierentwintig. Ze komen in een bedrijf en gaan mee in de bedrijfscultuur. Mensen die hoogopgeleid en ambitieus zijn komen bij een van de big four, of bij een van de FMCG’s, de Unilevers, P&Gs, Sara Lee, DE of Ahold. Al dat soort bedrijven, consultancy bedrijven of advocatenkantoren. Het zijn allemaal guppies en die gaan allemaal op in zo’n cultuur waarin hard werken normaal is, en waarin veel werken normaal is. En die hebben zichzelf nog helemaal niet leren kennen. En daar zit een heel belangrijk aspect, naar mijn mening, waar het onderwijs een belangrijke rol in speelt. Dat we meer inspelen op de bewuste ontwikkeling van mensen.

Meer werken vanuit talent dan vanuit kwaliteit

Mensen moeten meer bewust worden van zichzelf, van hoe ze het doen, hoe ze het niet doen. Dat voorkomt een hele hoop ellende. Als jij nooit geleerd hebt dat het ook o.k. is om nee te zeggen – binnen zo’n bedrijf – want ja je moet wel sterk in je schoenen staan als je in een cultuur komt waarin hard werken zo normaal is, en dat je dan zegt ik ga… ik heb even iets anders nodig… ik ga sporten. Dus mensen moeten zichzelf echt beter leren kennen, en daar ook naar acteren. En ik denk dat er ook een verantwoordelijkheid ligt binnen de bedrijven om dat te faciliteren. Met name voor de jonge mensen die gewoon heel hard gaan.

Leiderschapsontwikkeling en zelfkennis

Het zou goed zijn als jonge mensen leiderschapsontwikkeling en coaching krijgen. Ik kende mezelf voor geen ene meter. Ik ging gewoon. En in het onderwijssysteem is er onvoldoende aandacht voor de ontwikkeling van mensen. Wat mij had geholpen zijn gesprekken met iemand die er verstand van heeft. En dat er echt naar de persoon gekeken wordt of dat ik gestimuleerd werd om er zelf over na te denken en er actief mee aan te gang te gaan. Met wat ik echt leuk vind, waar ik blij van word. Niemand heeft mij die vragen ooit gesteld. Wat daar nog meer bij had kunnen helpen is dat er ook tijdens de studie aandacht aan besteed wordt. Dat je echt de diepte ingaat. En het als een serieus onderwerp behandelen.

En dan?

Ja ook tijdens het werkende leven is er weer begeleiding nodig. In de vorm van een mentor, of mentor klasjes, maar ook weer met iemand met een objectief paar ogen. Er komt nu een generatie aan die een keuze moet gaan maken voor een baan. Daar moet echt een moment voor komen van wat past echt bij je, lijkt het je echt leuk wat je doet of doe je dit gewoon omdat je geld wilt verdienen. Is het vanuit oh jee als ik dit niet doe dan heb ik geen baan, vanuit een tekort of ik ga dit maar doen want ik weet het anders ook niet… Er moet heel kritisch gekeken worden naar de motivatie van mensen.

Met intrinsieke motivatie minder kans om op te branden?

Nou het kan natuurlijk nog steeds dat je opbrandt door de manier waarop je werkt. Ik denk dat je veel meer aan kan. Het betekent niet dat je nooit meer zestig uur kan werken, maar dat je dat op een gezonde manier doet. De dingen doen waar je blij van wordt en op een manier werken die vóór je werkt.

Hoe kan de nieuwe generatie zich behoeden?

Zelfkennis, dat is eigenlijk het allerbelangrijkst. Kennis alleen is niet genoeg, je moet er ook naar handelen. Dat bedoel ik met leiderschap nemen. Voor mijzelf werkt dat bijvoorbeeld zo: ik werk nu voor mezelf en ik heb nog steeds wel de ambitie om door te gaan, maar ik ben nu in staat om te stoppen. Ga wandelen, rusten, maak ruimte voor een lolletje of een persoonlijk gesprek, creëer eigen ruimte, ga sporten. Kijk ik kan bijvoorbeeld wel weten dat ik moet stoppen, maar als ik vervolgens niet stop dan neem ik geen leiderschap. Mensen weten vaak dondersgoed wat ze moeten doen, maar ze doen het niet.

Posted on juli 11, 2017 in info

Share the Story

Leave a reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back to Top